რა არის ბარბარიზმი?

ბარბარიზმი არის საჭიროების გარეშე ენაში შემოტანილი რომელიმე უცხო ენის სიტყვა, რომელსაც აქვს შესატყვისი მშობლიურ ენაზე (ხშირად რამდენიმე შესატყვისიც) და რომლის ასიმილაციაც ენაში არ ხდება.

უცხო ენებიდან შემოსულ სიტყვებზე საუბრისას მხედველობაში უნდა მივიღოთ მეტად მნიშვნელოვანი გარემოება, კერძოდ, ყველა უცხო სიტყვა არ არის ბარბარიზმი და ყველა უცხო სიტყვა საჭიროების გარეშე არ მკვიდრდება ენაში. ზოგჯერ ეს პროცესი გარდაუვალია და საჭირო.

უცხო სიტყვის ენაში შემოტანის საჭიროება დგება მაშინ, როდესაც ენობრივი კოლექტივი ეცნობა ახალ რეალიებს, ან მაშინ, როდესაც იქმნება ახალი ცოდნა. მაგალითად, შეიქმნა ინტერნეტი და საჭირო გახდა ენაში ახალი სიტყვის შემოტანა. შესაბამისად, ინტერნეტი, როგორც ახალი ცოდნის აღმნიშვნელი სიტყვა, დამკვიდრდა ენაში. იგივე შეიძლება ითქვას კომპიუტერზე. კომპიუტერიც ახალი ცოდნის, ტექნოლოგიის აღმნიშვნელი სიტყვაა და ისიც უპრობლემოდ დამკვიდრდა ენაში.

თუმცა, ასეთ დროსაც არსებობს გამოსავალი. ენას ორი არჩევანი აქვს: მას ან შემოაქვს სიტყვა ენაში, როგორც უცხო სიტყვა, ან ამგვარი ახალი ცნებებისათვის ქმნის მშობლიურ სიტყვებს საკუთარი ენის რესურსებით, ანუ ქმნის ნეოლოგიზმებს. ბევრი ენა ირჩევს მეორე გზას, მაგალითად, კომპიუტერის ეკვივალენტი ფრანგულ ენაში არის ordinateur, ირლანდიურში კი ríomhaire. ინტერნეტი ირლანდიურად არის an t-idirlíon, პრეზიდენტი - uachtarán.

ნეოლოგიზმები - ენაში ახლად შეთხზული სიტყვები ან გამოთქმებია.

ნეოლოგიზმის კარგი მაგალითია ინგლისური სიტყვა phubbing, რომელიც დიდი ხანი არ არის რაც შეითხზა ორი ინგლისური სიტყვის შერწყმით: phone და snubbing [< phone + snubbing] და აღნიშნავს შემდეგს: თანამოსაუბრის უგულებელყოფა / იგნორირება (მობილურ ტელეფონში ყურებით, მესიჯების მიღება-გაგზავნით, სოციალური ქსელის საიტების თვალიერებით და მისთ.)

ქართულ ენაში ბევრი საინტერესო და წარმატებული მაგალითი არსებობს ახალი ცნებებისათვის სახელების შექმნისა თუ შეთხზვისა. ასეთებია: წრფე და განტოლება, ლიანდაგი და ქვემეხი, თვითმფრინავი და მატარებელი, სახელმძღვანელო და გამომცემლობა და მრავალი სხვა. ეს სიტყვები უკვე იმდენად დამკვიდრებულია სალიტერატურო ენაში, რომ დღეს ვერც კი ვამჩნევთ, რომ ეს სიტყვები ოდესღაც ნეოლოგიზმები იყო.

იხილეთ თინათინ მარგალიტაძის სტატია სჭირდება თუ არა ქართულ ენას გაინგლისურება?

განხილვის/მზადების პროცესში
პრაისი
მალადეც
ნაბორი
გერკულესი
კრედიბილური
პრარაბი
გალსტუკი
ვიორსტკა
კაშნი
პლატიოჟკა, პლაწიოჟკა, პლატიოშკა, პლაწიოშკა
და კიდევ 14 სხვა
უკანასკნელი დამატებები
  • ასასინი
  • დაქირავებული მკვლელი;
  • პოლიტიკური ან საზოგადო მოღვაწის მკვლელი
  • ტრანზიციული პერიოდი
  • გარდამავალი პერიოდი
  • ბეჯი, ბეიჯი
  • სამკერდე ნიშანი
  • რეზიდენციის ქვეყანა
  • საცხოვრებელი ქვეყანა
  • ქარლეინი
  • საავტომობილო ზოლი
  • დალიქვა
  • გაჟონვა
  • ბასლეინი
  • ავტობუსის ზოლი
  • ნაბორი
  • ნაკრები
  • კომპლექტი
  • სტიაშკა
  • სტიაჟკა
  • მოჭიმვა (მოსწორებული ბეტონის ფენა / შრე იატაკზე)
  • მოჭიმვა (ბეტონის / იატაკის მოსწორება)
  • პილასოსი
  • პილესოსი
  • მტვერსასრუტი
  • სტატისტიკა
    ბარბარიზმები1075
    სწორი ფორმები1190
    განხილვის/მზადების პროცესში24
    შეფასებები2090
    ძიებები11886